Doorgaan naar hoofdinhoud subline-curl

“Ons leven in Indonesië heeft mijn perspectief op mijn plek in de wereld, maar ook mijn verhouding tot de geschiedenis van Nederland en van de Protestantse kerk ingrijpend veranderd”

Een moeilijke beslissing: afscheid van Indonesië

De meeste verhalen die ik schrijf zijn niet bijzonder persoonlijk. Meestal probeer ik iets te delen over Indonesië of Yogyakarta zelf, in plaats van ons persoonlijke leven in het land. Toch wil ik dit verhaal gebruiken om te vertellen dat we een moeilijke persoonlijke beslissing hebben genomen, namelijk om terug te keren naar Nederland. Deze beslissing komt minder plotseling dan het misschien lijkt. We hebben al zeker een halfjaar het gevoel dat ons leven in Yogya tijdens deze pandemie onhoudbaar is. En hoewel we de uitzending niet met volledige voldoening kunnen beëindigen, lijkt deze keuze op dit moment wel de minst slechte.

Een van de redenen dat mijn verhalen doorgaans niet persoonlijk zijn is misschien dat ons leven in Indonesië niet zo enerverend was als we hadden gehoopt. Dit is tegelijkertijd ook een van de redenen voor terugkeer naar Nederland. Ons leven in Yogya speelde zich grotendeels af in ons huis en was daarbuiten beperkt tot de stad Yogyakarta. Het land, of zelfs het eiland Java “ontdekken” door middel van reizen zat er niet in. Daarvoor zijn de reisbeperkingen vanwege corona in Indonesië te streng. In een blog uit september noemde ik al het gemis van de onverwachte ontmoetingen ten tijde van deze pandemie. De verrassingen, de nieuwe kennis en perspectieven die je een frisse blik op het leven geven. Dat hebben we helaas maar zeer beperkt kunnen ervaren in onze tijd in Indonesië.

Voor mijn werk was er ook weinig reden om het huis te verlaten. De voornaamste werkzaamheden (onderwijs en onderzoek) vinden sinds maart 2020 online plaats. De universiteit UKDW is sinds die maand gesloten geweest voor studenten en alle colleges zijn online te volgen. Ook vergaderen gaat vrijwel altijd online. De moderne communicatiemiddelen zijn wereldwijd voor velen een zegen geweest de afgelopen jaren, maar ik ben me ook goed bewust geworden van de beperkingen. Via internet een relatie opbouwen met collega’s bleek voor mij aanzienlijk moeilijker dan tetap muka (van aangezicht tot aangezicht). Integreren in de universiteit en in het studentenleven in Yogya werd een bijna onmogelijke opgave. 

[Ons huis in Yogyakarta]

Integreren in de Indonesische samenleving, een nog groter ideaal, bleek bovendien nog moeilijker. Na twee jaar verblijf in Indonesië hadden we slechts een handjevol mensen die we tot onze vrienden rekenen. Vriendschappen opbouwen binnen een kerkgemeenschap of sportclub was zeer beperkt of simpelweg niet te doen door corona. De vriendschappen die we kregen werden diverse keren onderbroken of gepauzeerd vanwege bijvoorbeeld een lockdown of een coronabesmetting. Zowel Saskia als ikzelf vinden het niet erg om regelmatig alleen te zijn, maar we vinden het ook erg waardevol om juist onderdeel te zijn van een gemeenschap in de lokale samenleving.

Het feit dat we onze beslissing tot terugkeer nu als de beste keuze zien maakt de teleurstelling niet minder groot. Tegelijkertijd merk ik al wel hoe het leven in Indonesië mij veranderd heeft. Tijdens ons afscheid op de UKDW vertelde ik dat ons leven in het land mijn perspectief op mijn plek in de wereld, maar ook mijn verhouding tot de geschiedenis van Nederland en van de Protestantse kerk ingrijpend veranderd heeft. Zo is bijvoorbeeld de koloniale- en zendingsgeschiedenis van Nederland en Indonesië voor mij geworden tot een interesse die niet enkel buiten mijzelf ligt, maar ook een persoonlijke impact heeft. Wat mij betreft is dit niet enkel een les over die geschiedenis, maar toont het ook welke vormen van kennis op de UKDW onderwezen worden. Kennis die raakt aan de persoonlijke ervaring, die mensen verandert of zelfs transformeert, is de kennis die er echt toe doet. Waar in Nederland veelal een zekere mate van afstand of zelfs objectiviteit ten opzichte van het onderwerp van studie wordt benadrukt heb ik in Indonesië juist de waarde van persoonlijke betrokkenheid binnen de studie theologie en religiewetenschappen leren kennen.

[Afscheidsbijeenkomst aan de UKDW]

Ondanks alles heeft Indonesië dus toch een blijvende indruk achtergelaten. In de toekomst hoop ik niet enkel mijn betrokkenheid bij de gedeelde geschiedenis van Indonesië en Nederland te behouden, maar juist ook gericht te blijven op hoe ons begrip van die geschiedenis het leven en ervaringen van mensen en gemeenschappen in het heden transformeert.

Was deze informatie zinvol?
We hebben je feedback ontvangen, dankuwel!

Om deze pagina verder te verbeteren zijn wij benieuwd waarom u deze pagina wel of niet zinvol vond. U kunt ons helpen door de onderstaande vragen in te vullen.

Mogen we je contactgegevens voor eventuele verdere vragen? (niet verplicht)

Andere verhalen

Uit dit project