Doorgaan naar hoofdinhoud subline-curl

Tien jaar oorlog in Syrië: hoe helpt de kerk?

Dit jaar markeert tien jaar oorlog in Syrië. Een decennium van geweld, verwoesting, vluchtelingen en veel verdriet en verlies. Het zijn nu vooral de westerse sancties die mensen in Syrië het leven moeilijk maakt. Een sterke kerk helpt hen om het vertrouwen in hun land terug te krijgen. Steun uit Nederland is daarbij onmisbaar. Een speciaal herstelfonds van Kerk in Actie helpt Syrische kerken weer op te bouwen.

Damascus, Homs, Aleppo. In de straten van deze steden, bekend uit het nieuws over de oorlog in Syrië, is de oorlog ver weg. Op veel plekken lijkt het leven zijn gewone gang grotendeels te hebben hernomen – vaak tussen de puinresten van ruim tien jaar oorlog in.

Verhaal gaat verder onder foto

De verwoestingen zijn groot na tien jaar oorlog

Schijn bedriegt. De oorlog van soldaten en wapens heeft plaatsgemaakt voor een nieuw soort oorlog: sancties. “De enorme ontwaarding van de Syrische pond en belemmeringen van de import van brandstof, onderdelen en grondstoffen zoals meel voor brood, zorgen ervoor dat zelfs eerste levensbehoeften onbetaalbaar zijn geworden”, zegt Sara Savva, coördinatrice van de diaconale afdeling van de Grieks-Orthodoxe Kerk in Syrië. Twee op de drie Syriërs leeft onder de armoedegrens.

Schroom

Dr. Wilbert van Saane is uitgezonden door Kerk in Actie en docent aan een theologisch instituut in Beiroet waar ook studenten uit Syrië studeren. “Ze willen graag terug maar niet onder deze omstandigheden”, zegt hij. “Ze zien geen vooruitgang, hun land zit klem.” 

“Corona maakt de situatie nog zorgelijker”, zegt ds. Harout Selimian, predikant in Aleppo. “Terwijl we worstelen om de gevolgen van de oorlog te boven te komen, kwam daar vorig jaar corona bij en daardoor ontstonden extra faillissementen en werkloosheid.”

De cijfers die Dick Loendersloot, noodhulpcoördinator voor Kerk in Actie in het Midden-Oosten, over het aantal Syrische vluchtelingen heeft, bevestigen het beeld van hun schroom om terug te keren: “De oorlog heeft gezorgd voor circa 5,6 miljoen vluchtelingen – geregistreerd en niet-geregistreerd. Hiervan zijn er slechts 300.000 naar Syrië teruggekeerd. En van de 5,4 miljoen ontheemden zijn maar zo’n 800.000 mensen ‘definitief’ naar hun woonplaats teruggegaan.” Mondjesmaat dus als je dat vergelijkt met de cijfers uit 2019. Als de sancties langer worden doorgezet, kunnen honderdduizenden mensen gedwongen worden alsnog te vluchten.

Kwetsbaar

Wat betekent dit voor de kerk? “De situatie van de kerk gaat gelijk op met de politieke omstandigheden in het land”, zegt Wilbert van Saane. “Op plekken waar het rustig is, functioneert de kerk goed.” In Syrië gaat dat veel verder dan zondagse diensten en gemeenteleven. De kerk zorgt ook voor onderwijs, gezondheidszorg, sociale diensten en het broodnodige netwerk om aan eten, brandstof, en vele andere dingen te komen.

Verhaal gaat verder onder foto

Syriërs proberen zo goed en zo kwaad als het kan hun leven weer op te bouwen

De achterliggende jaren hebben gemaakt dat er op al die terreinen alleen maar meer werk te doen is – en dat met minder mensen. “De oorlog heeft mensen extreem kwetsbaar gemaakt”, zegt Harout Selimian. “Vooral kinderen, zwangere vrouwen, gehandicapten, ouderen en zieken hebben het zwaar. In ons land hebben ruim 13 miljoen mensen humanitaire hulp nodig, 75% van de huidige bevolking.” 

Herstel

Zelfs op plekken waar de rust is weergekeerd, werkt de kerk vaak nog vanuit deels kapotgeschoten of verbrande gebouwen. “Gebrek aan geld belemmert de restauratie”, zeggen Harout Selimian en Sara Savva. De opbouw van de kerk hangt voor een belangrijk deel af van de steun van kerken in het westen en van Syrische geloofsgenoten die gevlucht zijn. Maar zij zien deze steun de laatste twee, drie jaar afnemen. “Door de coronacrisis raken westerse kerken meer op zichzelf gericht”, merkt Wilbert van Saane. “Het komt nu aan op trouw!”

Verhaal gaat verder onder foto

Veel kerkgebouwen in Syrië moeten worden hersteld

De opbouw van de kerk is van wezenlijk belang voor de opbouw van het land en dat heeft alles te maken met de plek die de kerk in Syrië inneemt. “De kerk is het middelpunt van de gemeenschap, voor christenen maar ook voor niet-christenen. Ze vervult een rol die in Nederland overeenkomt met de rol van de overheid. Hulp komt het eerst bij de kerk vandaan. Een sterke kerk is voor Syriërs onmisbaar om het vertrouwen in hun land terug te krijgen”, zegt Harout. Wilbert benadrukt nog een extra reden om de kerk in dit beschadigde land trouw te blijven steunen: “De kerk kan een rol spelen in het vredesproces. De strijdende partijen komen er zelf maar moeilijk uit. Maar om een serieuze partner in het vredesproces te zijn, moet de kerk sterk zijn.”

Baken van hoop

“We blijven werken en bidden voor vrede en veiligheid in Syrië. De kerk in Syrië is altijd een pijler van de samenleving geweest. Ze is nu meer dan ooit een baken van hoop”, zegt Harout Selimian. “Het is bijzonder om te zien hoe hoopvol de mensen in Syrië blijven, zelfs na tien jaar oorlog,” vindt Dick Loendersloot. “Mensen blijven op God vertrouwen en ze blijven hopen dat het ooit goedkomt. Hoop is het laatste wat doodgaat. Laten wij met ons gebed en onze steun die hoop levend houden.”

Kerken herstellen in Syrië

Door de jarenlange burgeroorlog moesten naast moslims ook veel christenen vluchten en veel religieuze gebouwen zijn verwoest. De kerk in Syrië wil ondanks alles een baken van hoop blijven. Kerk in Actie ondersteunt hen met een speciaal herstelfonds bij het herstel van kerkgebouwen, scholen, bejaardenhuizen en gemeenschapscentra, kortom bij het weer opbouwen van de kerkelijke en burgerlijke gemeenschappen. Herstel van de kerk, het hart van de christelijke gemeenschap, betekent immers herstel van de hele samenleving en hoop voor de toekomst. Lees meer

Direct doneren

Lees ook:

 

Over dit project

Meer dan 90 procent van de mensen in Syrië leeft onder de armoedegrens, voor meer dan de helft dreigt honger. De oorlog in Syrië heeft een nieuw gezicht gekregen: van militair geweld naar een dramatische economische crisis. Er is nauwelijks aan eerste levensbehoeften te komen, laat staan aan bouwmaterialen. Toch is het herstel van kerken het enige wat perspectief biedt.

Andere verhalen

Uit dit project

Blijf op de hoogte van De kerk als plek van hoop en herstel