Relatiebeheerder Hette Domburg kwam in juli 2026 terug uit Mozambique, een land waar hij ook jarenlang gewerkt heeft namens Kerk in Actie. Hij legt ons uit wat de internationale politieke onrust betekent voor de Mozambikanen.
Brandstoftekort en dure transportkosten
Hette Domburg vertelt: “Wat me direct opviel toen ik door de straten van Maputo en Nampula reed, waren de gesloten benzinestations waar niks meer te krijgen was en de benzinestations waar tientallen taxibrommers stonden te wachten op een beetje brandstof. Het conflict tussen Amerika en Iran zorgt hier voor brandstoftekorten. Dat betekent ook, hogere prijzen aan de pomp en hogere transportkosten. Het treft vooral de armere Mozambikanen, die elke prijsverhoging maar moeilijk kunnen opvangen.”
Klimaatproblematiek geen prioriteit
De Mozambikanen ook veel last van klimaatverandering. Door de opwarming van de Indische Oceaan ontstaan er extreme cyclonen, die in Mozambique ieder jaar overstromingen veroorzaken die huizen en oogsten verwoesten. Begin dit jaar viel er te veel regen, waardoor er grote overstromingen waren in het zuiden van Mozambique. Later dit jaar verwacht men droogte met de komst van El Niño. Hette meent: “Er is momenteel in de wereld meer aandacht voor militaire conflicten, dan voor het oplossen van de klimaatproblematiek.”
Oorlog om grondstoffen voor de wereldmarkt
Inwoners van de provincie Cabo Delgado hebben hele andere problemen door de geopolitiek. In deze meest noordelijke punt van Mozambique ligt de op één na grootste aardgasbel ter wereld. Hette legt uit: “De oorlog tussen Rusland en Oekraïne en nu de afsluiting van de straat van Hormuz maken deze gasvoorraad heel belangrijk voor Europa. Het Franse Total heeft de grootste concessie om dit gas te exploiteren en is bezig een installatie te bouwen. Dit maakt deze provincie van strategisch belang voor de wereldpolitiek.”
Europese Unie is speler in conflict
Geïnspireerd door Islamitische Staat strijdt een rebellenbeweging hier om toegang tot dat aardgas, goud en robijnen. Hette licht toe: “Radicale islamieten die deels uit het buitenland komen, rekruteren hier jongeren die in armoede leven en niet profiteren van het geld dat een rijke elite met de grondstoffen voor de wereldmarkt verdient. Mozambique heeft een zwak leger. De regering wil namelijk voorkomen dat het leger de macht kan grijpen. De keerzijde is dat het leger de rebellen niet kan verslaan. Daarvoor zijn nu buitenlandse troepen ingehuurd. Aanvankelijk Russen van Wagner en daarna Zuid-Afrikaanse huurlingen, maar die werden beiden verslagen. Nu is het leger van Rwanda ingehuurd. Frankrijk heeft hierin bemiddeld. De Rwandezen worden betaald met miljoenen van de Europese Unie en exporteren bovendien in het geheim ook grondstoffen naar Rwanda. Rwandezen verdienen veel aan kostbare metalen uit Mozambique en ook DR Congo. Zo spelen internationale spelers een rol in een intern conflict, dat voortkomt uit grote ongelijkheid en gevoed wordt door religieus extremisme.”
1,5 miljoen mensen op de vlucht
“De inwoners van Cabo Delgado worden hard getroffen door het geweld. Ongeveer de helft van de 3 miljoen inwoners van deze provincie is op de vlucht geslagen. Mensen worden van hun huis en land verdreven. Vissers en boeren raken hun bron van inkomsten kwijt. Mensen maken levensbedreigende situaties mee en moeten met niks opnieuw beginnen in uiterste onzekere omstandigheden: gebrek aan eten, gebrek aan medische zorg, gebrek aan onderwijs voor kinderen, onveilige woonsituaties. Trauma’s en ontworteling, gebrek aan toekomstperspectief. Op langere termijn raakt dit de ontwikkeling van een hele generatie kinderen en jongeren. Het leidt ook tot nieuwe conflicten tussen de vluchtelingen en de ontvangende bevolking, die vaak een andere taal spreekt, een andere cultuur heeft en landbouwgrond moet afstaan om ruimte te maken voor de nieuwkomers.”
Bevolking compenseren
Hette Domburg meent: “De huidige situatie rond de steeds terugkerende afsluiting van de Straat van Hormuz door Iran, zorgt ervoor dat de Europese Unie nu meer druk uitoefent op de regering van Mozambique om de oorzaken van het conflict in Cabo Delgado aanpakken. Het is nog niet duidelijk of er vrede zal komen. De rebellen missen een duidelijke leider met wie onderhandeld kan worden. Maar het is wel duidelijk dat de overheid én de internationale bedrijven de lokale bevolking moeten compenseren voor het winnen van bodemschatten.”
Wat betekent dit voor het werk van Kerk in Actie?
Voor onze partners betekenen de crises dat zij zich meer op noodhulp gaan richten. Kerk in Actie werkt hierbij samen met CEDES (Comité Ecuménico para o Desenvolvimento Social = Oecumenisch comité voor Sociale Ontwikkeling) en met het Anglicaanse bisdom. In Nampula vangen zij vluchtelingen op, bieden traumahulp, huisvesting, voedselhulp, gezondheidszorg en toegang tot onderwijs en klimaatbestendige landbouw. Zij trainen ook rampen-comité's zodat mensen beter voorbereidt zijn op natuurgeweld en weten wat voor hulp zij kunnen bieden tijdens en na een ramp. Het bisdom zet bovendien vredesclubs op in de provincies Cabo Delgado en Nampula, waarin christelijke en islamitische leiders samen werken aan vrede.
Steun ons werk in Mozambique via het programma Noodhulp.
Geef nu
