Moldavië blijft kwetsbaar in een onrustige wereld
De oorlog in Oekraïne en andere geopolitieke spanningen raken ook Moldavië hard. Relatiebeheerder Daan Verbaan vertelt waarom Kerk in Actie, samen met lokale kerken en partners, kinderen, ouderen en jongeren ondersteunt, zodat zij ondanks de onzekerheid kunnen bouwen aan een toekomst met perspectief in eigen land.
Hoewel Moldavië niet direct betrokken is bij de oorlog in Oekraïne, ondervindt het land dagelijks de gevolgen van de geopolitieke onrust. De oorlog bracht een grote stroom Oekraïense vluchtelingen op gang, zorgde voor stijgende prijzen en zette de toch al kwetsbare economie verder onder druk. Tegelijkertijd proberen buitenlandse actoren het politieke proces te beïnvloeden, onder meer via desinformatie en het aanwakkeren van onrust.
"De oorlog in Oekraïne heeft ook in Moldavië diepe sporen nagelaten", vertelt Daan Verbaan, relatiebeheerder Oost-Europa voor Kerk in Actie. "Naast de opvang van vluchtelingen kampen mensen met hoge kosten en politieke spanningen. Dat raakt een land dat het economisch al moeilijk had."
Voor veel Moldaviërs komen deze problemen boven op bestaande uitdagingen. Al jarenlang vertrekken veel jongeren naar het buitenland om werk te vinden. Daardoor blijven vooral ouderen en kinderen achter, vaak afhankelijk van familie, buren en kerken.
Kwetsbare mensen worden het hardst geraakt
De stijgende kosten van levensonderhoud treffen iedereen, maar vooral ouderen met een klein inkomen, kinderen uit kwetsbare gezinnen en jongeren die zoeken naar een toekomst in eigen land. "Het sociale vangnet van de overheid is beperkt", zegt Verbaan. "Juist daarom zijn kerken zo belangrijk. Zij kennen de mensen in hun omgeving en kunnen snel praktische hulp en persoonlijke aandacht bieden."
Sinds het uitbreken van de oorlog heeft Moldavië bovendien grote stappen gezet om minder afhankelijk te worden van Russische olie en gas. Het land importeert inmiddels energie uit andere Europese landen en heeft strategische voorraden aangelegd. Toch blijven de economische gevolgen van de oorlog zwaar voelbaar, vooral voor huishoudens met een laag inkomen.
Tegelijkertijd zijn er ook positieve ontwikkelingen. Een meerderheid van de bevolking blijft de pro-Europese koers steunen en voorzichtig keren Moldaviërs terug die jarenlang in het buitenland hebben gewerkt. "Moldavië blijft een van de armste landen van Europa, maar er zijn ook lichtpuntjes", zegt Verbaan. "Dat mensen terugkeren om in hun eigen land een toekomst op te bouwen, geeft hoop."
Kerken bouwen aan sterke gemeenschappen
Kerk in Actie ondersteunt in Moldavië lokale kerken en christelijke organisaties die zich inzetten voor mensen in kwetsbare situaties. Zij bieden praktische hulp, persoonlijke aandacht en versterken de onderlinge verbondenheid.
Via partnerorganisatie Moldovan Christian Aid (MCA) worden kerken toegerust voor hun diaconale werk. In dorpen waar veel jongeren zijn vertrokken en ouderen eenzaam achterblijven, worden jongeren getraind om ouderen te helpen met boodschappen, huishoudelijke klussen en sociale bezoeken. Zo krijgen ouderen de ondersteuning die zij nodig hebben én ontdekken jongeren dat zij van betekenis kunnen zijn voor hun eigen gemeenschap. "Juist doordat kerken midden in de samenleving staan, zien zij als eerste waar hulp nodig is", zegt Verbaan. "Met relatief eenvoudige middelen kunnen zij veel betekenen voor mensen die anders tussen wal en schip vallen."
Een veilige plek voor kinderen
Veel Moldavische kinderen groeien op zonder een of beide ouders, omdat die in het buitenland werken, of leven in gezinnen waar armoede, verslaving of andere problemen spelen. Daarom ondersteunt Kerk in Actie de christelijke organisaties Bethania en Youth for Christ. In hun dagcentra krijgen kinderen na schooltijd een warme maaltijd, huiswerkbegeleiding, psychosociale ondersteuning en de aandacht die thuis soms ontbreekt. Sport, spel en creatieve activiteiten helpen hen zich veilig te ontwikkelen en geven weer vertrouwen in de toekomst. Voor deze kinderen is de opvang veel meer dan praktische hulp. Ze vinden er een stabiele plek waar ze gezien worden, vriendschappen opbouwen en ervaren dat er mensen zijn die om hen geven.
Zorg voor ouderen
Ook veel ouderen leven in moeilijke omstandigheden. Hun kinderen werken vaak in het buitenland, terwijl hun pensioen nauwelijks toereikend is. Partners van Kerk in Actie bieden daarom thuiszorg, warme maaltijden, hulp in het huishouden, medische ondersteuning en ontmoetingsactiviteiten. In dagcentra kunnen ouderen bovendien terecht voor een warme douche en persoonlijk contact. "Voor veel ouderen is een bezoek of een luisterend oor minstens zo belangrijk als praktische hulp", aldus Verbaan. "Het laat zien dat ze niet vergeten zijn."
Perspectief voor jongeren
Samen met de christelijke jongerenorganisatie YMCA investeert Kerk in Actie ook in de toekomst van jongeren. Door de beperkte werkgelegenheid verlaten veel jonge Moldaviërs hun land op zoek naar werk. Dat biedt kansen, maar laat ook lege dorpen en gezinnen achter. YMCA helpt jongeren hun talenten te ontdekken, begeleidt hen bij hun beroepskeuze, biedt sollicitatietrainingen en brengt hen in contact met werkgevers. Zo worden zij gestimuleerd om juist in Moldavië een toekomst op te bouwen.
"We willen jongeren laten zien dat er ook in Moldavië kansen zijn", zegt Verbaan. "Als zij werk vinden en een toekomst kunnen opbouwen in hun eigen land, versterkt dat niet alleen hun eigen positie, maar ook die van hun familie en de samenleving als geheel." Juist in een tijd van economische onzekerheid en geopolitieke spanningen zijn zulke investeringen van grote waarde. Ze bieden niet alleen perspectief aan individuele mensen, maar versterken ook de veerkracht van lokale gemeenschappen en de toekomst van Moldavië.
Help mee
Via het programma werelddiaconaat ondersteunt Kerk in Actie het werk van partner YMCA in Moldavië. Je kunt dit werk steunen door je bijdrage aan dit programma over te maken op rekening NL89 ABNA 0457 457 457 t.n.v. Kerk in Actie te Utrecht, o.v.v. het projectnummer 'Jongeren Moldavië' of doneer online. Hartelijk dank!
PS: Moldavië is een actieland van Kerk in Actie. Als je dit actieland als kerk wilt steunen, ontvang je na aanmelding gratis extra materialen, waaronder projectvideo's, liturgische filmpjes en collectematerialen. Meer informatie is te vinden op kerkinactie.nl/moldavie.
