Doorgaan naar hoofdinhoud subline-curl

‘We laten de kracht van samenwerken zien’

BLESS, de diaconale organisatie van de Koptisch Orthodoxe Kerk, helpt de armsten van de armen in Egypte. Alles in navolging van Jezus, in Zijn voetsporen. Vooral op het platteland is de armoede groot. “We hopen dat door onze hulp dorpen zich duurzaam kunnen ontwikkelen. Dat lukt alleen samen.”

Bij de diaconale organisatie werken zo´n 500 mensen en zijn meer dan 1000 vrijwilligers - veldwerkers - actief in de dorpen. Met haar werk wil BLESS het sociaal bewustzijn ontwaken om de maatschappij te bevrijden van armoede, onwetendheid en ziekte, aldus secretaresse Hanan Shnouda. Naast liefdadigheidswerk in de dorpen op het platteland doet BLESS ook - en daarin steunt Kerk in Actie hen al jaren als trouwe partner - aan gemeenschapsontwikkeling, zodat dorpen zich op een duurzame manier kunnen ontwikkelen. 

Levensomstandigheden verbeteren

Met hun programma´s will BLESS de levensomstandigheden van zeer arme dorpen in Egypte verbeteren en de economische ontwikkeling stimuleren. Belangrijke voorwaarde daarbij is dat BLESS alleen werkt in dorpen waar de kerk(en) hun programma actief ondersteunen. Het programma is gericht op alle dorpelingen, maar geselecteerde dorpen hebben allemaal een actieve kerkgemeenschap die het werk mee ondersteunt.

Verhaal gaat verder onder foto

Telkens worden 40 à 45 dorpen/sloppenwijken en wijken voor een periode van 3 tot 5 jaar begeleid. Dorpen die de cyclus succesvol doorlopen, hebben voldoende solide organisatorische en financiële basis om hun verdere ontwikkeling zelf ter hand te nemen. De bewoners van de deelnemende dorpen bepalen zelf welke problemen ze willen aanpakken en waarin het geld wordt geïnvesteerd. Hanan: “We monitoren steeds hoe het gaat. BLESS biedt hulp aan iedereen, we maken geen onderscheid in geloof of iets anders. We spreken niet openlijk over ons christelijk geloof, maar we hopen dat men iets van ons geloof kan zien in hoe we werken en welke principes we hebben. Dat men daaraan kan zien dat we christen zijn.” BLESS blijft ook na de periode van 5 jaar naar de dorpen omzien. “We laten de dorpen niet vallen. Na afloop volgen we dorpen nog 2 jaar. We helpen hen dan nog - indien nodig - op kleine schaal.” 

Rol van de kerk

“Bij BLESS werken we volgens de principes van ons geloof, dus zoals God dat van ons vraagt,” vertelt Hanan. “Omzien naar mensen die ziek zijn of in armoede, of die in een onveilige situatie leven.”  De tien hoofdthema’s waar BLESS zich op richt en waar de deelnemende dorpen voor kunnen kiezen zijn: 

  • economische ontwikkeling
  • gezondheidszorg
  • volwassenenonderwijs
  • gemeenschapsontwikkeling en duurzaamheid
  • kwaliteit van onderwijs
  • jeugdontwikkeling
  • vredesopbouw
  • landbouw
  • huisvesting
  • milieu

Kerk in Actie steunt vooral het werk van BLESS in  gemeenschapsontwikkeling. Hanan: “We werken met met 35 tot 40 dorpen tegelijk. Het gaat dan om hele arme dorpen in de uithoeken van  Egypte, het zuiden. In ieder dorp kiezen we een groep vrijwilligers en trainen hen in hoe zij hun dorp verder kunnen ontwikkelen. Eerst wordt een onderzoek ingesteld om te kijken wat precies het probleem is in het betreffende dorp. Dan krijgen we inzicht in wat er speelt. Vervolgens gaan we naar de diocese - zo heten de kerkelijke regio´s waarin Egypte is verdeeld - en vragen het hoofd  - de bisschop - 3 of 4 van de armste gemeenschappen in zijn regio aan te wijzen. We bezoeken vervolgens de dorpen en maken een plan van aanpak. Er wordt een commissie benoemd die verantwoordelijk is voor de implementatie van de plannen. Dit alles gebeurt onder het toeziend oog van een lokale supervisor. We geloven erin dat goede gezondheidszorg en een betere economische situatie de armste mensen vooruit kunnen helpen. Problemen waar mensen in de dorpen vooral mee te kampen hebben liggen op gebied van armoede, onderwijs en de slechte economische situatie. Met onze projecten streven we naar een duurzame oplossing voor hen.”

Verhaal gaat verder onder foto

Grote economische klap

Het jaar 2020 was in meerdere opzichten een moeilijk jaar voor Egyptenaren. Het coronavirus heeft het dagelijks leven leven flink in zijn greep. Mensen werkten zo veel mogelijk thuis, scholen en universiteiten werden tijdelijk gesloten, en tot 1 juli was internationaal vliegverkeer niet mogelijk. Ook de projecten van Kerk in Actie konden alleen op aangepaste wijze doorgang vinden. Vooral de projecten met veel interactie, bijvoorbeeld trainingen, moesten worden aangepast om de 1,5 meter regel te respecteren. Projectmedewerkers en vrijwilligers maakten folders om de bevolking goed te informeren over corona en de mensen aan te moedigen de regels in acht te nemen.

Door de lockdown kreeg Egypte een grote economische klap te verduren. De Egyptische overheid heeft een aantal hulpmaatregelen getroffen om de ergste nood te ledigen. Zo heeft zo EGP 50 miljoen toegekend aan dagarbeiders die door corona hun baan waren verloren. Het coronavirus treft vooral de dagarbeiders. Hanan: “De situatie in Egypte wordt er met corona niet beter op. De overheid wil eigenlijk niet opnieuw een lockdown: armoede neemt dan toe, mensen zullen sterven van de honger als winkels opnieuw moeten sluiten, moeten leningen aangaan bij de bank en verliezen hun banen. BLESS leert families ook via online trainingen hoe mensen thuis de hygiënemaatregelen in acht kunnen nemen, zodat ze hopelijk veilig blijven en niet besmet worden met het coronavirus.”

Verhaal gaat verder onder foto

Overstromingen

Daarnaast had Egypte begin 2020 te kampen met zware overstromingen door noodweer. Meer dan 1000 huizen werden geheel of gedeeltelijk beschadigd en uitgestrekte landbouwgronden werden vernietigd door de stortbuien. Het noodweer eiste meer dan 30 mensenlevens. De diaconie van de Koptische Kerk en ACT International, het internationale noodhulpnetwerk van kerken waar ook Kerk in Actie lid van is, werkten volop mee om de getroffen families te helpen.

In Egypte werkt zo’n 63% van de beroepsbevolking in de informele sector, die zwaar getroffen wordt door de pandemie. Ook arbeidsintensieve industrieën, zoals de bouw, de horeca en toerisme hebben het zwaar. En het zijn juist de armen uit de gemeenschap, waarop het project zich richt, die in deze sectoren werken. De situatie in het land blijft onzeker. De leiding van BLESS maakt zich grote zorgen over de te verwachten economische recessie die vooral de arme bevolkingsgroepen hard kan treffen. 

Samenwerking met overheid

BLESS kan als diaconale organisatie van de Koptisch Orthodoxe Kerk goed samenwerken met de overheid. Hanan: “Het werk van de kerk wordt gewaardeerd, omdat we werken voor de armsten onder de armen. Veel zaken die de overheid wil aanpakken in Egypte, pakt de kerk ook op, bijvoorbeeld door mensen een beroepsopleiding aan te bieden, zodat ze zelf in hun levensonderhoud kunnen voorzien. Daarin werken we hand in hand met de overheid.” Ook op het gebied van gezondheidszorg zijn er veel gemeenschappelijke doelen. “We steunen bijvoorbeeld het onderzoek naar het in een vroeg stadium opsporen van kanker bij vrouwen. Maar ook worden er micro-kredieten verstrekt zodat mensen in staat worden gesteld hun eigen bedrijfje te starten. BLESS werkt ook aan versterking van lokale kerken, zodat ze problemen in hun omgeving zelf kunnen aanpakken.” 

Verhaal gaat verder onder foto

Eigen bedrijfje beginnen

Hanan: “Vrouwen in de dorpen stimuleren we zelf een bedrijfje te starten waarmee ze hun eigen inkomen kunnen verdienen, bijvoorbeeld door het maken van jam, soep of het zouten van vis. Ze leren hoe ze moeten verkopen en kopen. En ook: wat heeft jouw dorp nodig? Waar nodig kunnen we ze een microkrediet verstrekken. Hierdoor worden veel vrouwen economisch zelfstandig. En dat werkt door: want daardoor kunnen ook hun kinderen weer naar school, en kan de vrouw haar familie onderhouden. We geven boeren ook training wanneer ze hun gewassen moeten zaaien en waar ze zaden kunnen kopen. Daarna leren we ze hoe ze dat zelf kunnen doen. We laten dat hen zien door voorbeeld-gewassen te planten, zoals groenten. Gewassen die de boeren helemaal niet gewend zijn en waar ze aanvankelijk een beetje wantrouwend tegenover staan. Zo kunnen ze zien hoe de gewassen groeien en hoe ze deze moeten verzorgen. We hebben gezien dat dit heel goed werkt. Boeren oogsten nu gewassen als rijst en aardappels, waar ze aanvankelijk geen heil in zagen. Fruit is bijvoorbeeld ook iets waar ze eerst niet snel aan zouden beginnen, maar ook hier zien we verandering. Hier kunnen boeren namelijk geld in verdienen!

Kracht van samenwerken

Een van de belangrijkste dingen die BLESS wil bereiken met haar programma´s: de kijk op dingen van mensen veranderen, zodat ze iets op een nieuwe, andere manier kunnen bezien. Bijvoorbeeld hoe ze in de landbouw kunnen recyclen en compost kunnen gebruiken, het belang van schoon drinkwater, een gezonde leefomgeving. “We veranderen hun manier van denken en laten ze zien wat de kracht van samenwerken is.” 

Lees ook:

Over dit project

Met een groot ontwikkelingsprogramma investeert de Koptische kerk in dorpen in heel Egypte met als doel: minder armoede. In elk dorp werkt ze samen met de inwoners drie tot vijf jaar lang aan betere gezondheidszorg, onderwijs, werkgelegenheid en huizen. Er worden bijvoorbeeld alfabetiseringscursussen georganiseerd, ondernemers kunnen kleine kredieten afsluiten en huizen worden gerepareerd. De armste inwoners worden geholpen om stroom en water te kunnen blijven betalen. Zo werken kerk en samenleving samen onder het motto: ‘Veranderen kan’.

Andere verhalen

Uit dit project