Bespiegelingen in 2026 na bezoek aan Soedanese vluchtelingen
Pepijn Trapman van Kerk in Actie bezocht afgelopen december Soedanese vluchtelingen in Zuid-Soedan. Hij beschrijft de ontmoeting met één man en de kortsluiting en bespiegelingen in zijn hoofd na deze aangrijpende reis.
Oog in oog met trauma's van een Soedanese vluchteling
“Ik sprak een man die met zijn vrouw, zoon en dochter naar de Soedanese hoofdstad Khartoem gegaan was, omdat zij vrouw daar behandeld moest worden voor kanker. Maar het was oorlog: ze werden gevangengenomen. Zijn zoon moest voor de rebellen vechten. Die zoon zijn ze nu kwijt. Die man werd met een zweep geslagen. Hij had de striemen nog op zijn rug staan. Maar pijnlijker dan de zweepslagen, waren het gegil van zijn vouw en dochter, die in die gevangenis zijn verkracht. Het ging door totdat de rebellen zeiden: “Jullie zijn niet langer van nut voor ons.” Toen werden ze op straat gezet. Daar zijn ze ook nog dankbaar voor, dat ze na de martelingen niet afgemaakt zijn...
Kort daarna belandden ze tussen de bombardementen van het regeringsleger op de rebellen. Zijn vrouw vluchtte de ene kant op, zijn dochter en hij de andere. Nu is hij ook zijn vrouw kwijt. Hij had granaatscherven in zijn hoofd gekregen, waardoor hij nu langzaam blind wordt en inmiddels volledig afhankelijk is van zijn dochter. Van de Soedanese hoofdstad zijn ze samen naar Zuid-Soedan gevlucht. Ze reisden vooral ‘s nachts. Daar hebben ze drie weken over gedaan. Gelukkig hebben ze overal mensen ontmoet, die hen wilden helpen. Ze hebben het gehaald: ik sprak ze in een vluchtelingenkamp in Zuid-Soedan.
Waarom kunnen zij niet weg en ik wel?
Op mijn terugreis was ik alle ervaringen aan het verwerken. Ik had drie momenten van kortsluiting in mijn hoofd. De eerste was toen ik een gratis upgrade naar businessclass kreeg, toen ik over Zuid-Soedan vloog. Ik zat met een glaasje jus d’orange in mijn hand naar beneden te kijken. Hoe scheef is dat! God heeft maar één wereld geschapen. Ik dacht: hoe kan het dat ik hier via businessclass zo weer weg kan vliegen en zij niet?
Verschil in welvaart is schokkend
Toen ik net voor de kerst in Europa aankwam hoorde vrolijke kerstliedjes, zoals jingle bells. Ik zag alles glimmen, cadeaus erbij en de overvloed aan deze kant van de wereld. Het enorme verschil in welvaart een paar uur vliegen hier vandaan. Het lijkt een andere wereld, maar dat is het niet. Daar kreeg ik opnieuw kortsluiting van.
Zijn we er ook voor moslims in nood?
Toen ik thuiskwam vroeg ik aan mijn collega: “hoe heette die man die we spraken?” Ze zei: “Abdullah”. Ik zuchtte en dacht: willen mensen in Nederland wel geven aan Abdullah? Kerk in Actie biedt hulp zonder onderscheid, maar zouden mensen niet meer willen gegeven als deze man een christelijke naam had? Willen we in Nederland wel aan moslims in nood geven? Het maakt toch helemaal niet uit wat voor achtergrond je hebt, als je dit soort vreselijke dingen meemaakt? Iedereen die hulp nodig heeft, moet dat ongeacht achtergrond krijgen. Dat was mijn derde kortsluiting.
Pas op met macht en rijkdom
Na deze reis trek ik drie lessen. De problemen in Soedan en ook Zuid-Soedan zijn vooral ontstaan door het verlangen naar macht en rijkdom. Ik hoop dat als wij zelf in ons eigen leven een verlangen naar macht of rijkdom voelen, dat dan de alarmbellen gaan rinkelen. Dat je niet de cirkel om je heen verrijkt, terwijl je de grotere cirkel verder weg in ellende stort. Wie rijkdom en invloed heeft, moet die goed gebruiken. De Bijbel leert ons dat we daarmee anderen moeten dienen. Pas dus op met dat verlangen naar macht en rijkdom.
Voor wie zijn wij een Barmhartige Samaritaan?
Vooral tijdens de grootste puinhopen, komen mensen Barmhartige Samaritanen tegen. Mensen die hulp bieden aan een vreemdeling, iemand van buiten de eigen kring. Ik hoop dat we het lef hebben om dat zelf ook te zijn. Vaak zijn mensen die dit soort hulp geven, zich niet bewust hoe belangrijk dat is. Het is hoopvol dat er nog zoveel goede mensen zijn, die zich belangeloos voor een vreemdeling inzetten en daarin risico’s durven nemen. Hoe zouden wij zelf Barmhartige Samaritanen kunnen zijn in onze gepolariseerde samenleving?
Laten we elkaar in het lijden tot steun zijn
Bij de vluchtelingen die in ontmoet heb, zag ik hoe ze hebben geleden en hoe God op hun pad kwam. Dat komt in de Bijbel ook vaak terug. Maar ik mis dat wel eens in de kerk. Hoe vaak hebben we over lijden? Moet het altijd over hoop en lichtpuntjes gaan? Soms zijn die er niet. Dan is de werkelijkheid zo rauw, dat de hoop me in de schoenen zinkt. Er zijn zóveel mensen die lijden, zóveel mensen die alle hoop verloren hebben. Dan is het zó belangrijk dat ze niet alleen hoeven te zijn in dat lijden. Dat we het lijden erkennen, er ‘gewoon’ zijn voor elkaar om dat lijden samen te dragen. Ons geloof en de Bijbel leren ons hoe God ons helpt om elkaar in alle lijden tot steun te zijn.”
Kerk in Actie zorgt samen met lokale partners dat deze Soedanese vluchtelingen er niet alleen voor staan. Bedankt voor je steun!
Lees meer
