‘Bruggen bouwen in Israël en Palestina is noodzakelijker dan ooit’
Terwijl het geweld voortduurt, blijven Israëlische en Palestijnse vredesbouwers investeren in een samenleving waarin mensen elkaar blijven ontmoeten. Juist nu is het belangrijk om leiders, docenten en jongeren toe te rusten om verschillen bespreekbaar te maken.
De media staan bol van verhalen uit Israël en Gaza. In een tijd van geweld, verdriet en verlies verlangen de inwoners van het Heilige Land, Joden en Palestijnen, naar vrede. Het dialoogwerk van de partners van Kerk in Actie is nu noodzakelijker dan ooit.
De gouden koepel blinkt als altijd in de zon en de Klaagmuur, overblijfsel van de tweede tempel, staat als een huis. Alles lijkt onveranderd in Jeruzalem. Maar niets is minder waar. "Ieder van ons is geraakt door 7 oktober en de daaropvolgende oorlog", vertelt Anton Goodman van Rabbis for Human Rights, partner van Kerk in Actie in Israël. "Een drama op zo'n grote schaal hadden we nog niet eerder gezien, zoveel families die een geliefde verloren en zo veel angst."
Omar Harami, directeur van Sabeel, een Palestijnse partner van Kerk in Actie, kan dit beamen. "Veel Israëli's en Palestijnen raken er steeds meer van overtuigd dat de weg vooruit niet met elkaar is."
Leren luisteren
Al vele jaren steunt Kerk in Actie het werk van kerken en partnerorganisaties in Israël en Palestina, zoals dat van het Rossing Center in Jeruzalem. De organisatie brengt Joden en Palestijnen met elkaar in contact, maar gaat niet voorbij aan onderliggende pijn, angst en emoties. Bruggen naar elkaar toe bouwen, in plaats van mensen uit elkaar drijven, is het devies.
Volgens John Munayer, Palestijns christen uit Jeruzalem, is dat belangrijker dan ooit. Hij groeide op in een Israëlisch-Joodse school en leerde daardoor al jong omgaan met verschillende identiteiten, verhalen en perspectieven. Die ervaringen vormden zijn overtuiging dat ontmoeting en dialoog onmisbaar zijn voor een vreedzame toekomst.
"Je kunt geen echte vrede hebben zonder gerechtigheid, en geen echte gerechtigheid zonder vrede", zegt Munayer. Volgens hem moeten beide altijd hand in hand gaan.
Vrede begint in de klas
Het onderlinge wantrouwen tussen Joodse en Palestijnse gemeenschappen is na 7 oktober 2023 alleen maar toegenomen. Volgens John Munayer is het daarom noodzakelijk om bewust te investeren in onderwijs dat jongeren leert omgaan met verschillen, moeilijke vragen en tegenstrijdige verhalen.Via het programma Foundations for Change werkt het Rossing Center niet alleen met leerlingen, maar juist eerst met de mensen die het onderwijs vormgeven.
Joodse en Palestijnse schooldirecteuren ontwikkelen plannen om vredeseducatie en het bouwen aan een gedeelde samenleving een vaste plek te geven binnen hun school. Vervolgens worden leerkrachten toegerust om dit in hun lessen toe te passen. Daarbij gaat het niet om standaard lesmateriaal. Leerkrachten ontwikkelen zelf lessen die passen bij hun leerlingen en hun eigen context. Voordat zij hierover met jongeren in gesprek gaan, doorlopen zij eerst zelf een proces van luisteren naar verschillende narratieven, het onderzoeken van eigen overtuigingen en het bespreekbaar maken van dilemma's. "Wanneer mensen echt naar elkaar luisteren en elkaars verhalen leren kennen, ontstaat ruimte om de ander weer als mens te zien", zegt Munayer. Volgens hem is dat een belangrijke voorwaarde voor een toekomst waarin vrede en gerechtigheid hand in hand gaan.
Jongeren en jonge leiders verbinden
Naast het werk in scholen investeert het Rossing Center in ontmoeting tussen studenten, jongvolwassenen en jonge maatschappelijke leiders. Daarbij wordt gebruikgemaakt van de Healing Hatred-methodiek, waarin deelnemers leren omgaan met pijn, angst, verlies en vooroordelen zonder de ander te ontmenselijken. Het doel is niet een eenmalige ontmoeting, maar het opbouwen van duurzame dialoog. Daarom leidt het Rossing Center nieuwe dialoogbegeleiders op die zulke gesprekken kunnen begeleiden. Zo ontstaat een netwerk van mensen die verschillen bespreekbaar maken, weerstand bieden aan polarisatie en bijdragen aan een samenleving waarin ruimte blijft voor elkaar.
Plaats voor alle volken
Op de Westelijke Jordaanoever startte priester Bashar Fawadleh van de Christ Redeemer Church in Taybeh enkele jaren geleden een online radiozender, samen met jongeren in zijn kerk en met hulp van Kerk in Actie. Het radiostation trekt iedere week duizenden luisteraars.
Zijn doel? De hoop van het christelijk geloof laten doorklinken. "De voortdurende spiraal van geweld maakt mensen moe. Daarom maken we programma's die hoop bieden, vanuit ons geloof in Jezus." Hij hoopt dat Israëli's en Palestijnen ooit vreedzaam kunnen samenleven op dit stukje aarde. "Ik bid dat Jeruzalem een stad van God mag zijn waar plaats is voor alle volken."
Waken over het land
De vrede van God. Leven in het licht van zijn koninkrijk. Anton Goodman en Omar Harami kijken er allebei met verlangen naar uit, maar beseffen dat de weg ernaartoe nog lang is. Ook Munayer weigert de hoop op te geven. Een van de grootste misverstanden die hij tegenkomt, is de overtuiging dat positieve verandering niet meer mogelijk is. Juist daarom blijft hij zich inzetten voor ontmoeting, zowel in Israël en Palestina als daarbuiten. Als mensen bereid zijn naar elkaar te luisteren en samen op te trekken, kan er volgens hem wel degelijk iets veranderen.
Hoop vindt hij niet alleen in de mensen die zich blijven inzetten voor vrede, maar ook in zijn geloof. "Na het kruis volgt de opstanding." Die christelijke overtuiging helpt hem om vast te houden aan de mogelijkheid van een betere toekomst, juist in een tijd van oorlog, lijden en onzekerheid.
"Dit land is ons thuisland. Het is Gods opdracht aan ons om erover te waken en er samen in vrede te leven. Daarom blijven we doorgaan met ons werk."
Help mee
Via het programma werelddiaconaat ondersteunt Kerk in Actie het werk van het Rossing Center in Jeruzalem. Met jouw gift worden schooldirecteuren, leerkrachten, studenten en jonge leiders toegerust om te bouwen aan ontmoeting, dialoog en een gedeelde samenleving. Zo leren nieuwe generaties om verschillen bespreekbaar te maken en samen te werken aan vrede en gerechtigheid. Je kunt dit werk steunen door je bijdrage aan dit programma over te maken op rekening NL89 ABNA 0457 457 457 t.n.v. Kerk in Actie te Utrecht, o.v.v. het projectnummer 'Dialoog Israël' of doneer online.
