‘Bruggen bouwen in Israël en Palestina is noodzakelijker dan ooit’ 

De gouden koepel blinkt als altijd in de zon en de Klaagmuur, overblijfsel van de tweede tempel, staat als een huis. Alles lijkt onveranderd in Jeruzalem. Maar niets is minder waar. "Ieder van ons is geraakt door 7 oktober en de daaropvolgende oorlog", vertelt Anton Goodman van Rabbis for Human Rights, partner van Kerk in Actie in Israël. "Een drama op zo'n grote schaal hadden we nog niet eerder gezien, zoveel families die een geliefde verloren en zo veel angst."

Omar Harami, directeur van Sabeel, een Palestijnse partner van Kerk in Actie, kan dit beamen. "Veel Israëli's en Palestijnen raken er steeds meer van overtuigd dat de weg vooruit niet met elkaar is."

Leren luisteren

Al vele jaren steunt Kerk in Actie het werk van kerken en partnerorganisaties in Israël en Palestina, zoals dat van het Rossing Center in Jeruzalem. De organisatie brengt Joden en Palestijnen met elkaar in contact, maar gaat niet voorbij aan onderliggende pijn, angst en emoties. Bruggen naar elkaar toe bouwen, in plaats van mensen uit elkaar drijven, is het devies.

Volgens John Munayer, Palestijns christen uit Jeruzalem, is dat belangrijker dan ooit. Hij groeide op in een Israëlisch-Joodse school en leerde daardoor al jong omgaan met verschillende identiteiten, verhalen en perspectieven. Die ervaringen vormden zijn overtuiging dat ontmoeting en dialoog onmisbaar zijn voor een vreedzame toekomst.

"Je kunt geen echte vrede hebben zonder gerechtigheid, en geen echte gerechtigheid zonder vrede", zegt Munayer. Volgens hem moeten beide altijd hand in hand gaan.

Vooroordelen wegnemen

Het onderling wantrouwen tussen Israëlische en Palestijnse jongeren in Israël is na 7 oktober 2023 alleen maar toegenomen. John Munayer merkt dat het noodzakelijker dan ooit is om hen met elkaar in gesprek te brengen. "Dat neemt al op jonge leeftijd vooroordelen weg."

Via een speciaal ontmoetingsprogramma verbindt het Rossing Center Joods-Israëlische en Palestijns-Israëlische leerlingen uit de hoogste klas van Joodse en christelijke scholen in Israël aan elkaar. Het is een project dat Kerk in Actie al jarenlang steunt. Tijdens vier gezamenlijke bijeenkomsten leren de jongeren elkaar kennen en horen ze meer over elkaars religie en gebruiken.

"Jongeren horen van elkaar wat ze belangrijk vinden in het leven", vertelt Munayer. "Dan blijken er helemaal niet zo veel verschillen te zijn in dromen en verwachtingen voor de toekomst."

Volgens hem gaat het om meer dan elkaar ontmoeten. Wanneer mensen echt naar elkaar luisteren en elkaars verhalen leren kennen, ontstaat ruimte om de ander weer als mens te zien. Het Rossing Center ziet dialoog daarom niet als een doel op zich, maar als een middel om verandering mogelijk te maken en te werken aan vrede en gerechtigheid. 

Plaats voor alle volken

Op de Westelijke Jordaanoever startte priester Bashar Fawadleh van de Christ Redeemer Church in Taybeh enkele jaren geleden een online radiozender, samen met jongeren in zijn kerk en met hulp van Kerk in Actie. Het radiostation trekt iedere week duizenden luisteraars.

Zijn doel? De hoop van het christelijk geloof laten doorklinken. "De voortdurende spiraal van geweld maakt mensen moe. Daarom maken we programma's die hoop bieden, vanuit ons geloof in Jezus." Hij hoopt dat Israëli's en Palestijnen ooit vreedzaam kunnen samenleven op dit stukje aarde. "Ik bid dat Jeruzalem een stad van God mag zijn waar plaats is voor alle volken."

Waken over het land

De vrede van God. Leven in het licht van zijn koninkrijk. Anton Goodman en Omar Harami kijken er allebei met verlangen naar uit, maar beseffen dat de weg ernaartoe nog lang is. Ook Munayer weigert de hoop op te geven. Een van de grootste misverstanden die hij tegenkomt, is de overtuiging dat positieve verandering niet meer mogelijk is. Juist daarom blijft hij zich inzetten voor ontmoeting, zowel in Israël en Palestina als daarbuiten. Als mensen bereid zijn naar elkaar te luisteren en samen op te trekken, kan er volgens hem wel degelijk iets veranderen. 

Hoop vindt hij niet alleen in de mensen die zich blijven inzetten voor vrede, maar ook in zijn geloof. "Na het kruis volgt de opstanding." Die christelijke overtuiging helpt hem om vast te houden aan de mogelijkheid van een betere toekomst, juist in een tijd van oorlog, lijden en onzekerheid. 

"Dit land is ons thuisland. Het is Gods opdracht aan ons om erover te waken en er samen in vrede te leven. Daarom blijven we doorgaan met ons werk."