Nederlandse jongeren ontdekken levenskunst op Zuid-Sumatra
In wat voor samenleving leven ze? Wat geloven ze? Wat doen ze in hun vrije tijd? Afgelopen zomer had Henriette Nieuwenhuis en haar Indonesische man Karel vijf jongeren en hun begeleider op bezoek in hun dorp om te leren over ‘de art of life’ in Indonesië.
Jongeren met Indonesische roots
"De jongeren waren tussen de 14 en 22 jaar en kwamen uit de Protestantse Gemeente Perki Nederland. In deze Indonesische gemeente was mijn man Karel destijds kerkelijk werker. Het doel van hun reis was: de art of life van ons dorp Pugungraharjo ontdekken. Deze jongeren hebben allemaal Indonesische roots door hun vader en/of moeder dat maakte het een bijzondere groep. Twee van de vijf kunnen ook behoorlijk goed Indonesisch spreken, evenals de begeleider. We hebben vooral de ‘gewone’ dingen met hen ondernomen.
Kerkeljk leven ontdekken
Ze hebben het kerkelijke leven op Zuid-Sumatra ontdekt: op zondag naar de kerk, naar de Bijbelstudie van volwassen en jongeren (met Nederlandse stamppot, rookworst en sambal). Ze vonden het bijzonder dat deze groepen wel iedere week bij elkaar komen. 'Maandelijks bij elkaar komen is in Nederland al moeilijk!', zei een van de jongeren. Ook viel het hen op dat de dominee maar een kleine taak heeft in de kerkdienst in vergelijking met hun kerk in Nederland. Een groot deel gebeurt door een 'liturg'. Dat was even wennen... ‘Waar is de dominee nu?’, vroeg een jongere zich tijdens de dienst af.
Tiktok-dansje op islamitische school
Ook brachten ze een bezoek aan de Islamitische Hogeschool in het stadje Metro. Een vriend van mij is daar professor Engels. Ze hadden een ‘intercultural exchange’ met de studenten. De studenten hadden er in hun vakantie (!) heel wat van gemaakt: een Lampungese welkomstdans, lokale lekkernijen, muziek, spoken word performance met o.a. een liedje van Anneke Grönloh ('Indonesia, ik hou van jou'). Geweldig! De Perki-jongeren schaamden zich een beetje dat zij 'alleen maar' een presentatie hadden voorbereid met fun facts (grappige weetjes) over Nederland. Na alle presentaties waren er vragen over en weer en werden er Indonesische gerechten en Nederlandse stroopwafels uitgedeeld.
Verder mochten ze mee naar de moskee op het terrein. Voor alle jongeren was dat de eerste keer ooit. Er vond tussen de meiden een mooie uitwisseling plaats over de betekenis van de rituelen en gebruiken. Met soms een verrassend antwoord! Toen één van de jongeren van Perki bijvoorbeeld vroeg waarom de mannen verplicht naar de moskee moeten, maar de vrouwen niet, antwoordde een van de studenten: 'Because they are more troublemakers'. (Omdat de mannen vaker onruststokers zijn). Voor vertrek deden de meiden nog even een paar tiktok-dansjes met elkaar onder de brandende zon.
Balinese tempels en Javaanse bruiloften
Verder zijn ze naar een Balinese tempel geweest. Karel en ik maken vaak de grap: ‘Als je bij ons bent geweest, hoef je niet meer Bali’. Er zijn hier namelijk heel veel Balinese transmigranten met complete Balinese dorpen en tempels. Ook hebben ze een traditionele Javaanse bruiloft meegemaakt met allerlei rituelen. Precies geluk dat dit in de tien dagen viel dat ze bij ons waren. Helemaal omdat er weinig huwelijken met Javaanse tradities meer plaatsvinden. Het was voor mij de eerste keer in al die jaren. Veel Javaanse transmigranten in onze provincie Lampung zijn ‘Java light’ geworden. Ze konden in hetzelfde weekend zelfs een light versie van een bruiloft meemaken.
Slapen bij gastgezinnen
Ze hebben een paar nachten bij gastgezinnen doorgebracht. Dat was soms behelpen, vooral vanwege de taal. En met af en toe wat ongedierte (muizen en kakkerlakken zijn in de tropen heel normaal). Maar iedereen genoot van al het lekkere eten dat hen werd toegestopt! En gelukkig hadden we het grootste deel van de dag een gezamenlijk programma:
- samen met jongeren uit de kerk gekaraoket bij een plaatselijk cafeetje.
- samen naar de rijstvelden en naar een cacaoplantage.
- samen naar de archeologische tuin in het dorp.
- en natuurlijk achterop de motor.
Het viel de jongeren op dat veel mensen in Indonesië van middagdutjes houden en dat ze er weinig op uit gaan. Volgens hun eigen analyse vooral vanwege de kleine salarissen.
Ontmoetingen op basisschool
Ze hebben twee lessen op de basisschool gegeven waar mijn man Karel directeur is en ik een dag in de week Engelse les geef. De schoolkinderen vonden het leuk om een les gym en een les Engels van de jongeren te krijgen. Verder hebben ze samen met de kinderen klusjes gedaan op school. De Protestantse Gemeente Perki had ook een mooi bedrag opgehaald voor de school. Mede met dit geld hebben we de klaslokalen op kunnen knappen.
Hoe grenzen soms wegvielen...
Ik vond het heel bijzonder om te zien hoe de Nederlandse jongeren aan het denken gezet werden over hun eigen identiteit (Nederlands én Indonesisch). Ook hoe grenzen soms wegvielen: toen Nederlandse jongeren samen met de islamitische studenten tiktokdansjes aan het doen waren; tijdens de avond met karaoke; of tijdens de Bijbelstudie voor jongeren toen we het hadden over de vraag wat jou gelukkig maakt. Zowel in Nederland als in Indonesië zijn jongeren op zoek naar een goede opleiding, werk met een goed inkomen, een gezin en een goede relatie met God onze Vader. Deze jongeren hebben mogen ervaren hoe de levenskunst (art of life) in Pugungraharjo, Indonesië soms heel anders is, maar soms ook lijkt op die van Nederland.
Henriette Nieuwenhuis, Pugungraharjo, Zuid-Sumatra
