Libanon: leven tussen crisis en dreiging van nieuw conflict
De geopolitieke spanningen in het Midden-Oosten hebben grote gevolgen voor Libanon. Relatiebeheerder Dick Loendersloot van Kerk in Actie vertelt wat de gevolgen zijn voor de inwoners en hoe de partnerorganisaties zich, ondanks de moeilijke omstandigheden, blijven inzetten voor mensen in nood.
Libanon verkeert al lange tijd in zwaar weer. Sinds 2019 wordt het land geconfronteerd met politieke instabiliteit en een diepe economische crisis. De instorting van het financiële systeem leidde tot het verdwijnen van spaargeld en groeiende armoede. Daarbovenop kwam in 2020 de explosie in de haven van Beiroet.
Land al jaren in crisis
"De problemen in Libanon begonnen niet pas met de huidige oorlog", zegt Dick Loendersloot. "Het land was al ernstig verzwakt door politieke chaos en een ingestorte economie. De recente geopolitieke spanningen maken die situatie alleen maar schrijnender."
Sinds oktober 2023 is Libanon direct betrokken geraakt bij het geweld in de regio. In het zuiden vinden gevechten plaats tussen Hezbollah, Palestijnse milities en het Israëlische leger. "Wat er in Libanon gebeurt, staat niet op zichzelf", legt Loendersloot uit. "Het conflict hangt nauw samen met Gaza, de Westelijke Jordaanoever en de spanningen tussen Iran, Israël en de Verenigde Staten."
Grote groepen mensen op de vlucht
De gevolgen voor de bevolking zijn enorm. In 2023 sloegen meer dan een miljoen mensen op de vlucht. "Dat is ongekend voor zo'n klein land", zegt Loendersloot. "Je moet je voorstellen: één op de vijf mensen moest zijn huis verlaten."
Een partnerorganisatie van Kerk in Actie deelt maaltijden uit
Tijdens een jaar van relatieve rust konden veel mensen terugkeren, maar zo'n vijftigduizend gezinnen verloren hun huis definitief en bleven ontheemd. In maart 2026 laaide het geweld opnieuw op en werden complete dorpen verwoest. Ook mensen die niet direct op de vlucht zijn, merken dagelijks de gevolgen. "De oorlog raakt eigenlijk iedereen", aldus Loendersloot. "De economie stort verder in: toeristen blijven weg en de landbouw in het zuiden, normaal een belangrijke bron van inkomsten, is grotendeels stilgevallen."
Daarnaast nemen de spanningen tussen bevolkingsgroepen toe. "Doordat mensen zich verplaatsen, komen verschillende religieuze groepen door elkaar heen te wonen. Dat leidt tot wantrouwen en angst, zeker als mensen bang zijn dat hun wijk doelwit wordt."
Dagelijks leven wordt onbetaalbaar
De internationale spanningen hebben ook economische gevolgen. Door de sluiting van de Straat van Hormuz zijn de brandstofprijzen in korte tijd fors gestegen. "Brandstof is de motor van veel dagelijkse processen", zegt Loendersloot. "Als die prijs met 60 procent stijgt, merk je dat in alles: transport, voedsel en productiekosten. Het dagelijkse leven wordt simpelweg onbetaalbaar voor veel mensen."
Gevaar voor de toekomst
Op korte termijn ziet Libanon een enorme toename van armoede en ontheemding. Op langere termijn baart vooral de sociale samenhang zorgen. "Wat mij het meest zorgen baart, is het groeiende wantrouwen tussen bevolkingsgroepen", zegt Loendersloot. "Dat is precies hoe eerdere conflicten zijn ontstaan. Het risico op een nieuwe burgeroorlog is daarom helaas reëel."
Een leiderschapstraining voor jongeren in Beiroet
Impact op partners van Kerk in Actie
Ook de partners van Kerk in Actie worden direct geraakt door het geweld. In het voorjaar van 2026 werden gebieden aangevallen waar zij actief zijn. "Onze partners en hun medewerkers leven met veel angst", vertelt Loendersloot. "Ze vragen zich af: hoe veilig is het hier nog, en wat betekent dit voor onze kinderen?" Veel projecten moesten tijdelijk worden stilgelegd. "Dat was onvermijdelijk", zegt hij. "Maar het mooie is: zodra het iets rustiger werd, pakten onze partners hun werk weer op. Dat laat hun enorme veerkracht zien." Ook bij Haigazian University in Beiroet zijn de gevolgen groot. Studenten en docenten raakten ontheemd en velen kunnen hun studie niet meer betalen. "Je ziet daar hoe een crisis doorwerkt in de toekomst van jongeren", aldus Loendersloot. "Onderwijs komt onder druk te staan, terwijl dat juist zo belangrijk is voor herstel." De behoefte aan psychosociale steun is sterk toegenomen. Kerk in Actie ondersteunt dit werk via de uitgezonden medewerkers Wilbert van Saane en Mirjam Polak, die beiden aan deze universiteit werken.
Wilbert van Saane is studentenpastor aan Haigazian University
Hoopvol werk gaat door
Ondanks alles blijft Kerk in Actie zich inzetten voor de toekomst van Libanon. "Wij kiezen er bewust voor om te blijven", zegt Loendersloot. "Juist in moeilijke tijden is het belangrijk dat mensen weten: jullie staan er niet alleen voor." De programma's richten zich op duurzame verbetering van de levensomstandigheden, onder meer door:
- steun aan ontheemden en terugkerende gezinnen;
- werkgelegenheid via kleine ondernemingen;
- opleiding van thuiszorgmedewerkers;
- ondersteuning van studenten;
- leiderschapstraining voor jongeren.
"Het gaat ons niet alleen om noodhulp", benadrukt Loendersloot. "We willen samen met lokale kerken en partnerorganisaties bouwen aan een toekomstbestendig Libanon. Stap voor stap, in vredestijd, maar ook als er oorlog is."
Kerk in Actie ondersteunt jonge ondernemers met een training en lening om een bedrijf te starten of op te bouwen.
Help mee
Via het programma zending ondersteunt Kerk in Actie het werk van Wilbert van Saane en Mirjam Polak aan de Haigazian University in Beiroet. Je kunt dit werk steunen door je bijdrage aan dit programma over te maken op rekening NL89 ABNA 0457 457 457 t.n.v. Kerk in Actie te Utrecht, o.v.v. het projectnummer 'Meebouwen Libanon' of doneer online. Hartelijk dank!
PS: Libanon is een actieland van Kerk in Actie. Als je dit actieland als kerk wilt steunen, ontvang je na aanmelding gratis extra materialen, waaronder projectvideo's, liturgische filmpjes en collectematerialen. Meer informatie is te vinden op kerkinactie.nl/libanon.
